Socijalne potrebe raseljenih osoba i povratnika u Bosni i Hercegovini
Ključne reči:
migracije, raseljene osobe, povratnici, socijalni rad, socijalna zaštitaApstrakt
U Bosni i Hercegovini je registrovano 96.305 raseljenih osoba i preko million povratnika, što je posljedica ratnih migracija (1992–1995), kada je oko 2,2 miliona stanovnika napustilo svoje domove. Mapiranje socioekonomskih potreba raseljenih i povratnika bilo je predmet istraživanja, koje je provedeno 2023. godine. Primijenjena je metoda anketnog ispitivanja na uzorku od 1.004 ispitanika, metoda fokus grupnog intervjua sa 30 predstavnika nadlež- nih institucija i metoda intervjua sa 10 predstavnika relevantnih udruženja. Rezultati istraživanja su: svako domaćinstvo ima barem jednog ugroženog člana; stambeno zbrinjavanje treba 98% raseljenih porodica; zaposlenje traži 41,3% povratnika i 23,9% raseljenih; brigu za starije članove očekuje 30,4% raseljenih porodica i 17,4% povratnika; oko 50% ispitanika nema pristup socijalnoj podršci. Slabosti sistema socijalne zaštite su: neujednačen pristup i rigorozni kriterijumi za ostvarenje socijalnih prava; selekcija korisnika prema statusu, umjesto prema potrebama; nedovoljna novčana izdvajanja za socijalnu zaštitu; kadrovska nepopunjenost u centrima za socijalni rad.
Reference
1. Dženana Halimović, U BiH tokom rata stradalo 105.000 ljudi, Slobodna Evropa. Dostupno preko: https://www.slobodnaevropa.org/a/haski_sud_icty_demografski_podaci_zlocini_balkan_bih/3543031.html (Pristupljeno 21. januara 2024.).
2. Mira Lakićević i Branislava Knežić, Istraživanje u socijalnoj politici i socijalnom radu. Čigoja štampa, Beograd, 2013.
3. Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice BiH i UNHCR BiH, Vodeći principi internog raseljenja, Sarajevo, 2008.
4. Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice BiH, Revidirana Strategija Bosne i Hercegovine za implementaciju Aneksa VII Dejtonskog mirovnog sporazuma, Sarajevo, 2008.
5. Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice BiH, Aneks VII Opšteg okvirnog Sporazuma za mir u BiH, Sarajevo, 2010.
6. Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice BiH, Izvještaj o realizaciji Revidirane strategije Bosne i Hercegovine za provođenje Aneksa VII Dejtonskog mirovnog sporazuma za 2019. Dostupno preko http://www.mhrr.gov.ba/izbjeglice/default.aspx?id=6&langTag=bs-BA.pdf (Pristupljeno 14.12.2023), str. 1.
7. Žarko Papić, Siromaštvo i radničko siromaštvo u BiH, Forum lijeve inicijative, Sarajevo, 2017.
8. Jagoda Petrović, „Psihosocijalna podrška prisilnim migrantkinjama – pregled dosadašnjeg rada i preporuke za dalje”, u: Selma Porobić (ur.), Rodna studija prisilne migracije i psihosocijalnog dobrostanja u Bosni i Hercegovini, Fondacija za osnaživanje žena Bosna i Hercegovina, Sarajevo, 2016, str. 99–135.
9. Jagoda Petrović, „(De)konstrukcija socijalnih mreža u kontekstu prisilnih migracija u BiH”, u: Duško Vejnović (ur.), Rizici i bezbjednosne prijetnje, Udruženje nastavnika i saradnika Univerziteta u Banjoj Luci, EDF Banja Luka, Udruženje Sport za sve Banja Luka, Fakultet za poslovni i industrijski menadžment, Univerzitet Union Beograd, Centar za bezbjednosna, sociološka i kriminološka istraživanja Crne Gore Defendologija Nikšić, Banja Luka, 2015, str. 231–239.
10. Jagoda Petrović, Nemam, dakle ne postojim, Fakultet političkih nauka, Banja Luka, 2013.
11. Jagoda Petrović, Ničiji ljudi, Socijalna misao, Beograd, 2008.
12. „Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u BiH, 2013”, Službeni glasnik BiH, br. 60, Sarajevo, 2016.
13. „Proces integracije BiH u EU: 14 prioriteta iz Mišljenja Evropske komisije 2 godine poslije”, Transparency Internationall Bosna i Hercegovina, Sarajevo, 2023.
14. Isma Stanić i Mirza Emirhafizović, „Predgovor”, u: Mirza Emirhafizović, Emina Ćosić, Amer Osmić, Valida Repovac-Pašić (ur.), Migracije iz Bosne i Hercegovine, Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice BiH i Fakultet političkih nauka Univerziteta u Sarajevu, Sarajevo, 2013.
