Snaga tvrdnje i izvođenje sudskih zaključaka upotrebom logičko-psihološke metode i matematičkim modelovanjem
DOI:
https://doi.org/10.18485/Ključne reči:
snaga tvrdnje, empirija, kontradikcija, konzistentnost, sudijsko zaključivanjeApstrakt
Neopravdanosti potpunog i nekritičnog prihvatanja empirizma ili logičkog pozitivizma u nauci, uključujući i pravnu, odnosno u traganju za istinom uopšte, često su prisutni i dovode do nepotpunih praktičnih ishodišta. Cilj našeg rada je modifikacija postojeće prakse u cilju dostizanja ispravnog zaključka putem čulnih i empirijskih podataka, uvažavajući bitnost konzistencija ili neprotivrečnosti sistema tvrdnji i njenu meru u ukupnoj snazi pojedinačne tvrdnje. Da bi se pravilno sagledala uloga konzistencije izvršili smo demonstraciju naučnog realizma i racionalizma u nauci prava, s obzirom na to da je u pravosudnom sistemu cilj rada sudija sličan ili isti cilju naučnog rada, a to je dosezanje ili utvrđivanje istine. U svom istraživanju pošli smo od realne situacije da problem u formiranju pravilnog zaključka sudije o istinitosti određenog dokaza, odnosno o odre- đenom sistemu tvrdnji, predstavlja u određenom stepenu kontradiktornost ili inkonzistentnost tvrdnji u iskazu svjedoka ili stranke. U radu je kreiran analoški logičko-metodološki i psihološko-statistički model određenja istinitosti tvrdnje, ili sistema tvrdnji, odnosno eksplicira se formula u kojoj se drugačije vrednuje konzistentnost i koherentnost sistema u odnosu na empiričnost, a koja se (konzistentnost) često potcenjuje u zdravorazumskom mišljenju i u društvenim naukama. Eksplicira se i bitnost induktivno-deduktivne metode u mišljenju sudije i navodi rudiment konkretnog modela odlučivanja-zaključivanja, odnosno povlači analogija sa inferencijalnim formulama i statističkih testova na osnovu kojih se može proceniti verodostojnost i snaga iskaza. Rezultati naših istraživanja pokazuju da snaga tvrdnje jednog iskaza u postupku donošenja odluke suda treba da se zasniva na dominaciji pozitivnih podataka nad kontradikcijama, pri čemu broj pozitivnih podataka treba da bude bar dva ili tri puta veći od kontradikcija.
Reference
[1] Armstrong, David Malet, Belief, Truth and Knowledge, Cambridge University Press, Cambridge, 1973.
[2] Barnett, Vic, Comparative Statistical Inference, London, John Willey, 1973.
[3] Kelly, George, The psychology of personal constructs, New York, Norton, 1955.
[4] Dragićević Čedomir i Lazar Tenjović, Statistika za psihologe, Društvo psihologa Srbije, Beograd, 1983.
[5] Koen, Moris i Nejgel Ernest, Uvod u logiku i naučni metod, Zavod za udžbenike, Beograd, 1965.
[6] Komlenić, Miroslav, „Sudovi u maksimama i poslovicama – rezultat divergentnog ili konvergentnog mišljenja – Dani primenjene psihologije II” u: Društvo, porodica i ponašanje, Niš, 2007.
[7] Lukić, Radomir, Metodologija prava, Naučna knjiga, Beograd, 1983.
[8] Perović Rade, Radmila Đorđević, Slavka Milošević i Emilija Lutovac, Osnovi opšte geografije, Veselin Masleša, Sarajevo, 1955.
[9] Petrović, Gojko, Logika, Zagreb, Školska knjiga, 1965.
[10] Petrović, Gojko, Logika, Zavod za udžbenike, Beograd, 2011.
[11] Poper, Karl, Logika naučnog otkrića, Nolit, Beograd, 1973.
[12] Poznić, Borivoje i Vesna Rakić-Vodinelić, Građansko procesno pravo (petnaesto izmenjeno i dopunjeno izdanje), Savremena administracija, Beograd, 1999.
[13] Ristić, Živan, O istraživanju, metodu i znanju, Institut za pedagoška istraživanja, Beograd, 1995.
[14] Presuda, II 208 Prž 24336/2012, 27. 09. 2012, Viši prekršajni sud, Odeljenje u Nišu.
[15] Presuda, Pr 805/12, 27. 06. 2012, Prekršajni sud u Pirotu.
[16] Тулмин, Стивен Э., Человеческое понимание, Прогесс, Москва, 1984.
##submission.downloads##
Objavljeno
Broj časopisa
Rubrika
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Nekomercijalno-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
