O nekim aspektima shvatanja intuicije, nediskurzivnog i diskurzivnog
DOI:
https://doi.org/10.18485/Ključne reči:
intuicija, neuralni naturalizam, matematički platonizam, identitet, abdu kcija, nediskurzivno, diskurzivnoApstrakt
U ovom radu polazimo od stava o neopravdanosti zanemarivanja značaja pojma intuicije, kao i drugih pojmova koji su označeni kao iracionalni, a što se uglavnom čini sa stanovišta naučnog empirizma, unutar kojeg postoji potencijal za okretanje ka scijentizmu. Iz pravca korpusa postmodernih ideja dolazi drugačije zasnovana kritika, kojom se ovde nećemo baviti. Mi smo, kao primer prvog stanovišta, izdvojili koncept „neuralnog naturalizma”, čiji savremeni predstavnik Pol Tagard (Paul Thagard), u skladu sa teorijom identiteta uma i mozga, objašnjava „moralne intuicije” kao primere emocionalne svesti. Shvatanja matematičkog platonizma, u ovom radu oličena Penrouzovim (Roger Penrose) idejama, potpuno su benevolentna kako prema intuiciji tako i prema iskustvima nediskurzivne „iznenadne spontanosti” u viđenju ne početne hipoteze, već kompletnih naučnih rešenja. Osvrt na odnos intuicije i ličnog identiteta, kao i na obnovljeni značaj Persove (Charles Sanders Peirce) teorije abdukcije, ima funkciju dodatnog opravdavanja stava o heurističkom potencijalu pojma intuicije – ma kako ga razumeli, kao i shvatanja o komplementarnosti nediskurzivnog i diskurzivnog.
Reference
[1] Al-Sharif, William, Eidetic Intuition and Religion, 2004; Available from https://archive.org/stream/EideticIntuitionAndReligion/Eidetic_djvu.txt
[2] Bergson, Anri, Duhovna energija; Misao i pokretljivost, Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, Sremski Karlovci, Novi Sad, 2011.
[3] Božić, Milan, Pregled istorije i filozofije matematike, Zavod za udžbenike, Beograd, 2010.
[4] Velš, Volfgang, Naša postmoderna moderna, Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, Novi Sad, 2000.
[5] Gelen, Arnold, Čovjek, Veselin Masleša, Sarajevo, 1990.
[6] Eko, Umberto, Granice tumačenja, Paideia, Beograd, 2001.
[7] Eler, Klaus, Subjektivnost i samosvest u antici, Plato, Beograd, 2002.
[8] Enciklopedija Čovek: arhitektura duše, psihologija ličnosti, svet uzajamnih odnosa, psihoteraoija, Tatjana Milinčić (ur.), Sofos, Beograd, 2007.
[9] Jung, Karl Gustav, Psihološki tipovi, Kosmos, Beograd, 1963.
[10] Ladd-Franklin, Christine, “Intuition and Reason”, The Monist, Vol. 3, No. 2, Oxford University Press; Available from Early Journal Content https://archive.org/details/jstor-27897060
[11] Miler, Fernan-Lisjen, Istorija psihologije, Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, Sremski Karlovci, Novi Sad, 2005.
[12] Paavola, Sami, Piercean abduction: instinct or inference?; Available from http://www.helsinki.fi/science/commens/papers/instinctorinference.pdf
[13] Penrouz, Rodžer, Carev novi um: o računarima, umu i zakonima fizike, Informatika, Beograd, 2004.
[14] Pers, Čarls Sanders, Izabrani spisi, Bigz, Beograd, 1993.
[15] Popović, V. Boško, Bukvar teorije ličnosti, Centar za primenjenu psihologiju Društva psihologa Srbije, Beograd, 2002.
[16] Tasić, Vladimir, Matematika i koreni postmodernog mišljenja, Svetovi, Novi Sad, 2002.
[17] Tagard, Pol, Mozak i smisao života, Akademska knjiga, Novi Sad, 2014.
[18] Todorov, Cvetan, Nesavršeni vrt: humanistička misao u Francuskoj, Geopoetika, Beograd, 2003.
[19] Frojd, Sigmund, S one strane principa zadovoljstva/Ja i Ono, Svetovi, Novi Sad, 1994.
[20] Fuko, Mišel, Hermeneutika subjekta: predavanja na Kolež de Fransu, godina 1981– 1982, Svetovi, Novi Sad, 2003.
[21] Cakić, Vladimir, O razlozima za razlikovanje abdukcije od zaključivanja do najboljeg objašnjenja, Theoria 4; Dostupno preko www.doiserbia.nb.rs/img/doi/0351-2274/2016/0351-22741604030C.pdf
[22] Šoter, Džon, Predstave o čoveku u psihologiji, Nolit, Beograd, 1978.
##submission.downloads##
Objavljeno
Broj časopisa
Rubrika
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Nekomercijalno-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
