Tehnološke promene kao faktor razvoja socijalne politike i upravljanja ljudskim kapitalom u Srbiji
DOI:
https://doi.org/10.18485/Ključne reči:
Obrazovni sistem, tržište rada, socijalno uključivanje, ljudski kapital, automatizacija, Svetska bankaApstrakt
Tehnološke promene koje karakterišu početak 21. veka donose nove mogućnosti za ekonomski rast i zapošljavanje, ali istovremeno stvaraju i rizike za deo stanovništva koji ne raspolaže znanjima i veštinama potrebnim za prilagođavanje promenama na tržištu rada. Polazeći od analiza međunarodnih finansijskih institucija u vezi sa preoblikovanjem tržišta rada kao posledica automatizacije u proizvodnji i uslugama, u radu se razmatraju stanje na tržištu rada i kvalitet i pravednost obrazovanja u Srbiji. Pored nepovoljne opšte obrazovne strukture stanovništva i produžene tranzicije mladih iz obrazovanja ka svetu rada, značajnu prepreku unapređenju ljudskog kapitala u Srbiji predstavljaju i nizak kvalitet i nedovoljna pravednost obrazovanja, koji onemogućavaju sticanje adekvatnih znanja i veština velikom broju dece i mladih, posebno iz marginalizovanih grupa i porodica nižeg socioekonomskog statusa. Izazovi koje nameću inovacije i tehnološke promene zahtevaju aktivan odgovor u politikama obrazovanja, tržišta rada i socijalnog uključivanja, kako bi se omogućilo efikasnije unapređenje ljudskog kapitala i očuvanje socijalne kohezije u Srbiji u 21. veku.
Reference
[1] Arandarenko, Mihail, Tržište rada u Srbiji: trendovi, institucije, politike, Centar za izdavačku delatnost Ekonomskog fakulteta, Beograd, 2011.
[2] Arandarenko, Mihail, Golicin, Pavle, „Međunarodni akteri i razvoj socijalne politike u Srbiji (od 2000. do 2006. godine)”. U: Drenka Vuković, Ana Čekerevac (ur.), Socijalna politika u procesu evropskih integracija, Fakultet političkih nauka, Beograd, 2006, str. 255–275.
[3] Baucal, Aleksandar, Ključne kompetencije mladih u Srbiji u Pisa 2009 ogledalu, Institut za psihologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, Tim za socijalno uključivanje i smanjenje siromaštva Vlade Republike Srbije, Beograd, 2012. Dostupno na: http://socijalnoukljucivanje.gov.rs/wp-content/uploads/2014/06/Kljucne-kompetencije-mladih-u-Srbiji-PISA-u-ogledalu.pdf, (pristupljeno 20. 8. 2018).
[4] „Drugi nacionalni izveštaj o socijalnom uključivanju i smanjenju siromaštva u Republici Srbiji”, Vlada Republike Srbije, Beograd, 2014. Dostupno na: http://www.udruzenjesz.rs/images/PDF/Drugi-nacionalni-izvestaj-o-socijalnomukljucivanju-i-smanjenju-siromastva-final.pdf, (pristupljeno 23. 8. 2018).
[5] „Izveštaj o analizi uslova konkurencije na tržištu softvera i računarske opreme u Republici Srbiji u periodu 2014–2016. godina”, Komisija za zaštitu konkurencije. Dostupno na: http://www.kzk.gov.rs/kzk/wp-content/uploads/2018/01/Analizasoftveri-i-racunari-2017.pdf, (pristupljeno 22. 8. 2018).
[6] Pesikan, Ana, Ivic, Ivan, “The sources of inequity in the education system of Serbia and how to combat them”, CEPS Journal 6 (2012) 2, pp. 101–124. Available from: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1128950.pdf, (Accessed 18 August 2018).
[7] Petrović, Marina, Socijalna pomoć i aktivacija u Srbiji: u potrazi za inkluzivnim rešenjima, CLDS, Beograd, 2011. Dostupno na: http://csp.org.rs/sr/assets/publications/files/Socijalna-pomoc-Marina.pdf, (pristupljeno 26. 8. 2018).
[8] Reljanović, Mario, Ružić, Bojana, Petrović, Aleksandra, „Analiza efekata primene izmena i dopuna Zakona o radu”, Fondacija Centar za demokratiju, Beograd, 2016. Dostupno na: http://eukonvent.org/wp-content/uploads/2017/01/FCD-Analiza-efekata-ZOR.pdf, (pristupljeno 20. 8. 2018).
[9] “Should We Fear the Robot Revolution (The Correct Answer is Yes)”, IMF Working Paper, WP/18/116. Available from: https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2018/05/21/Should-We-Fear-the-Robot-Revolution-The-Correct-Answeris-Yes-44923 (Accessed 20 August 2018).
[10] „Siromaštvo u Republici Srbiji 2006–2016. godine”, Tim za socijalno uključivanje i smanjenje siromaštva, Beograd, 2017. Dostupno prema: http://socijalnoukljucivanje.gov.rs/wp-content/uploads/2017/09/Siromastvo_u_Republici_Srbiji_2006-2016._godine_revidirani_i_novi_podaci.pdf, (pristupljeno 20. 8. 2018).
[11] Stanojević, Dragan, Mladi – tranzicija ka tržištu rada: nejednakosti i izazovi, Tim za socijalno uključivanje i smanjenje siromaštva Vlade Republike Srbije i Program Ujedinjenih nacija za razvoj, Beograd, str. 5. Dostupno na: http://socijalnoukljucivanje.gov.rs/wp-content/uploads/2016/09/SILC_005_Dragan-Stanojevic_Mlad %E2%80%93-tranzicija-ka-trzistu-rada_nejednakost-i-izazovi.pdf, (pristupljeno 24. 8. 2018).
[12] „Stop napuštanju škole!”, Tim za socijalno uključivanje i smanjenje siromaštva Vlade Republike Srbije, Beograd, 2016. Dostupno na: http://socijalnoukljucivanje.gov.rs/wp-content/uploads/2016/06/stop_napustanju_skole.pdf, (pristupljeno 21. 8. 2018).
[13] “The Global Human Capital Report 2017: Preparing people for the future of work”, World Economic Forum. Available from: http://www3.weforum.org/docs/WEF_Global_Human_Capital_Report_2017.pdf, (Accessed 18 August 2018).
[14] Vuković, Danilo, Preoblikovanje neoliberalizma: socijalna politika u Srbiji, Mediterran Publishing, Novi Sad, 2017.
[15] “World Development Report 2016: Digital Dividends”, The World Bank, Washington, 2016. p. 126. Available from: http://documents.worldbank.org/curated/en/896971468194972881/pdf/102725-PUB-Replacement-PUBLIC.pdf, (Accessed 19 August 2018).
[16] “World Development Report 2019: The Changing Nature of Work”, The World Bank, Washington, Available from: http://pubdocs.worldbank.org/en/81628151 8818814423/2019-WDR-Draft-Report.pdf, (Accessed 20 August 2018).
Zakoni i strategije
[17] „Program reformi politike zapоšljavanja i socijalne politike u procesu pristupanja Evropskoj uniji”, Vlada Republike Srbije, Beograd, 2016. Dostupno na: https://minrzs.gov.rs/lat/aktuelno/program-reformi-politike-zaposljavanja-i-socijalnepolitike-u-procesu-prist447cd5bb31b5d1565483b1a42.html, (pristupljeno 24. 8. 2018).
[18] „Strategija razvoja obrazovanja Srbije do 2020. godine”, Službeni glasnik Republike Srbije, br. 107, Beograd, 2012, str. 7–8. Dostupno na: http://www.mpn.gov.rs/wp-content/uploads/2015/08/STRATEGIJA-OBRAZOVANJA.pdf, (pristupljeno 22. 8. 2018).
[19] „Zakon o socijalnoj zaštiti”, Službeni glasnik Republike Srbije, br. 24, Beograd, 2011. Dostupno na: http://www.minrzs.gov.rs/files/doc/porodica/Zakon%20o%20socijalnoj%20zastiti.pdf, (pristupljeno 25. 8. 2018).
[20] Zakon o zapošljavanju i osiguranju za slučaj nezaposlenosti, Službeni glasnik Republike Srbije, br. 36/2009, 88/2010, 28/2015, 113/2017 i 113/2017 – dr. zakon, Beograd, 2017. Dostupno na: http://www.nsz.gov.rs/live/digitalAssets/0/310_zakon_o_zaposljavanju_i_osiguranju_za_slucaj_nezaposlenosti.pdf, (pristupljeno 25. 8. 2018).
Statistički izvori
[21] „Anketa o radnoj snazi, I kvartal 2018”, Republički zavod za statistiku, Saopštenje RS 10, br. 138, 31. 5. 2018. http://publikacije.stat.gov.rs/G2018/Pdf/G20181138.pdf, (pristupljeno 21. 8. 2018)
[22] Gini coefficient of equivalised disposable income, Eurostat. Available from: http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12&lang=en (Accessed 26 August 2018).
[23] Osnovni makroekonomski indikatori, Ministarstvo finansija, 16. avgust 2018. Dostupno na: http://www.mfin.gov.rs/pages/article.php?id=13900 (pristupljeno 23. 8. 2018).
[24] People at risk of poverty or social exclusion, Eurostat. Available from: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/People_at_risk_of_poverty_or_social_exclusion (Accessed 25 August 2018).
[25] „Siromaštvo i socijalna nejednakost, 2016”, Republički zavod za statistiku, Saopštenje PD 10, br. 087, 3. 4. 2017. Dostupno na: http://publikacije.stat.gov.rs/G2017/Pdf/G20171087.pdf, (pristupljeno 24. 8. 2018).
[26] „Statistički godišnjak Republike Srbije 2018”, Republički zavod za statistiku, Beograd, 2018. Dostupno na: http://publikacije.stat.gov.rs/G2018/Pdf/G201817011.pdf, (pristupljeno 25. 8. 2018).
Vesti
[27] „Pripreme za PISA 2018”, Ministartsvo prosvete i nauke, 8. decembar 2016. Dostupno na: http://www.mpn.gov.rs/pripreme-za-pisa-2018/ (pristupljeno 25. 8. 2018).
##submission.downloads##
Objavljeno
Broj časopisa
Rubrika
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Nekomercijalno-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
