Evolucija i širenje nadležnosti Zaštitnika građana kao nacionalne institucije za zaštitu ljudskih prava u Srbiji
DOI:
https://doi.org/10.18485/Ključne reči:
Ombudsman, Zaštitnik građana, Nacionalna institucija za zaštitu ljudskih prava, ljudska prava, vladavina prava, SrbijaApstrakt
Predmet istraživanja u ovom radu je analiza uloge i osnovnih obeležja institucije Zaštitnika građana u Srbiji kao Nacionalne institucije za zaštitu i promociju ljudskih prava. U radu se bliže analizira transformacija institucije ombudsmana od klasičnog kontrolora javne vlasti do hibridnog modela, kome se pridodaje dimenzija zaštite ljudskih prava, kada ova institucija postaje centralno telo za zaštitu ljudskih prava na nacionalnom nivou. Upotrebom različitih metodoloških postupaka bliže je analiziran predmet istraživanja, sistematizovani su izvori i relevantna teorijska građa koja podrazumeva naučne izvore, dostupne pravne izvore i delove godišnjih i posebnih izveštaja Zaštitnika građana koji se tiču njegove nove uloge – zaštite i promocije ljudskih prava. Na osnovu prikupljenih empirijskih podataka autor ukazuje na ključne prednosti i mane koncepta nacionalne institucije za zaštitu ljudskih prava. Cilj rada je da se na osnovu izvedenih zaključaka ponude preporuke za povećanje efikasnosti u radu Zaštitnika građana, što uzročno vodi podizanju kvaliteta zaštite ljudskih prava i građanskih Sloboda u Srbiji.
Reference
[1] Asemoglu Daron, Robinson A. Džejms, Zašto narodi propadaju – Poreklo moći, prosperiteta i siromaštva, CLIO, Beograd, 2012.
[2] Bejme fon Klaus, „Stare i nove institucije”, u: Petar Bojanić, Ivan Mladenović (urs.), Institucije i institucionalizam, JP Službeni glasnik, Beograd, 2010, str. 283–299.
[3] Diamandouros Nikoforos, Legality and good administration: is there a difference?, Strasbourg, 2007.
[4] Đorđević Jovan, Politički sistem, Savremena administracija, Beograd, 1985.
[5] Gellhorn Walter, Ombudsman And Others ‒ Citizen’s Protectors in Nine Countries, Harvard University Press, Cambridge, 1967.
[6] Gotehrer M. Dean, “State of Alaska Office of the Ombudsman”, in: R. Gregory, P. Giddings (eds.), Righting Wrongs ‒ The Ombudsman in Six Continents, IOS Press, Amsterdam, 2000, pp. 47–65.
[7] Janković Saša, „Ombudsman – zaštita ljudskih prava i kontrola administracije”, u: Stefanie R. Roos, Ilija Babič (urs.), Vladavina prava – odgovornost i kontrola vlasti, Fondacija Konrad Adenauer, Beograd, 2009, str. 40–46.
[8] Kucsko-Stadlmayer Gabriela, European Ombudsman-Institutions; A comparative legal analysis regarding the multifaceted realisation of an idea, Springer Vienna, Vienna, 2008.
[9] Lilić Stevan, „Ombudsman za zaštitu podataka ‒ Data protection ombudsman”, u: Lilić S., Milenković Dejan, Kovačević-Vučo Biljana (urs.), Ombudsman: međunarodni dokumenti, uporedno pravo, zakonodavstvo i praksa, Komitet pravnika za ljudska prava, Beograd, 2002, str. 149–177.
[10] Machacek Rudolf, “Law and justice: Two sides of the same coin”, in: Dragoslav Stojić (ed.), Facta universitatis, Series: Law and Politics, University of Niš, Niš, 2001, pp. 571–580.
[11] Marković Ratko, Ustavno pravo i političke institucije, IPD Justinijan, Beograd, 2006.
[12] Milenković Dejan, „Nastanak, razvoj i problemi kontrolnih tela u Srbiji posle 5. oktobra”, u: Dušan Pavlović (ur.), Razvoj demokratskih institucija u Srbiji – deset godina posle, Fondacija Heinrich Boll, Regionalna kancelarija za Jugoistočnu Evropu, Beograd, 2010, str. 95–106.
[13] Milenković Dejan, Javna uprava: odabrane teme, Čigoja štampa, Beograd, 2013.
[14] National Human Rights Institutions – History, Principles, Roles and Responsibilities, United Nations publication, UN, Geneva and New York, 2010.
[15] Ombudsman and Human Rights Protection Institutions in OSCE States, OSCE, ODIHR. [16] Radinović Dragan, Ombudsman i izvršna vlast – institucija ombudsmana na početku XXI veka, Službeni glasnik, Beograd, 2001.
[17] Radojević Mijodrag, Preobražaj ombudsmana u savremenim pravnim sistemima s posebnim osvrtom na instituciju Zaštitnika građana u Republici Srbiji, doktorska teza, Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, 2016.
[18] Radojević Miodrag, „Dva veka ombudsmana”, Politička revija, br. 4/2009, Beograd, str. 151–172.
[19] Reif C. Linda, The Ombudsman, Good Governance, and the International Human Rights System, Marinus Nijhooff Publishers, The Netherlands, 2004.
[20] Reif C. Linda, Transplantation and Adaptation: The Evolution of the Human Rights Ombudsman, Boston College Third World Law Journal, Volume 31, Issue 2, 2011.
[21] Tomušat Kristijan, Generacije ljudskih prava između idealizma i realizma, Beogradski centar za ljudska prava, Beograd, 2008.
Normativni akti:
[1] „Ustav Republike Srbije”, Službeni glasnik RS, br. 98/2006.
[2] „Zakon o lokalnoj samoupravi”, Službeni glasnik RS, br. 9/02, 33/04, 135/04, 62/06.
[3] „Zakon o Zaštitniku građana”, Službeni glasnik RS, br. 79/2005, 54/2007.
Izvori sa interneta:
[2] http://npm.rs
[6] https://freedomhouse.org Godišnji izveštaji:
[1] Nacionalni mehanizam za prevenciju torture, Izveštaj za 2012. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2013.
[2] Nacionalni mehanizam za prevenciju torture, Izveštaj za 2013. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2014.
[3] Nacionalni mehanizam za prevenciju torture, Izveštaj za 2014. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2015.
[4] Nacionalni mehanizam za prevenciju torture, Izveštaj za 2015. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2016.
[5] Nacionalni mehanizam za prevenciju torture, Izveštaj za 2016. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2017.
[6] Redovan godišnji izveštaj Zaštitnika građana za 2011. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2012.
[7] Redovan godišnji izveštaj Zaštitnika građana za 2012. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2013.
[8] Redovan godišnji izveštaj Zaštitnika građana za 2013. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2014.
[9] Redovan godišnji izveštaj Zaštitnika građana za 2014. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2015.
[10] Redovan godišnji izveštaj Zaštitnika građana za 2015. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2016.
[11] Redovan godišnji izveštaj Zaštitnika građana za 2016. godinu, Zaštitnik građana, Beograd, 2017.
##submission.downloads##
Objavljeno
Broj časopisa
Rubrika
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Nekomercijalno-Deli pod istim uslovima 4.0 Internacionalna licenca.
